Szlak Piastowski

Złota Kaplica w katedrze w Poznaniu (fot. Karol Budziński)

Szlak Piastowski

Jest miejsce, w którym można dotknąć tysiącletniej historii, poczuć klimat życia w średniowiecznym grodzie i zobaczyć, gdzie „zaczęła się Polska”. Mowa tu o Szlaku Piastowskim – najstarszym szlaku turystyki kulturowej w naszym kraju. Chociaż trasa ta istnieje już od czterdziestu lat, to od kilku lat trwa jej gruntowna przebudowa. Dzięki niej Szlak Piastowski staje się jeszcze bardziej fascynujący. Tajemnicze grodziska, majestatyczne kamienne ruiny oraz urzekające pięknem średniowieczne kościoły tworzą niesamowitą atmosferę podróży w czasie.

Początki dziejów Polski nieodłącznie związane są z dynastią Piastów. Przedstawiciele tego rodu w X wieku stworzyli podstawy państwa  i sprawowali w nim rządy przez kolejne 400 lat. Swoje korzenie Piastowie mieli w Wielkopolsce, która przez pierwsze sto lat była centrum ich władzy, a i w późniejszych wiekach odgrywała niezwykle ważną rolę – jako miejsce koronacji królewskich oraz pochówku władców. Na Szlaku Piastowskim spotkamy echa tamtej epoki – ślady działalności Mieszka I, Bolesława Chrobrego, Przemysła II czy świętego Wojciecha.

Szlak Piastowski - Archikatedra pw. Wniebowzięcia NMP w Gnieźnie o wschodzie słońca

Archikatedra pw. Wniebowzięcia NMP w Gnieźnie (fot. Karol Budziński)

Przebieg szlaku

Szlak Piastowski tworzą dwa odcinki: północ – południe (z Wągrowca do Kalisza) oraz wschód – zachód (z Kowala do Lubina). Miejscem ich przecięcia jest Gniezno – centralny punkt całego szlaku. Ogółem znajdują się na nim 33 miejscowości, położone na terenie dwóch województw.

Szlak Piastowski można zwiedzać na różne sposoby. Jedni przemierzają całą trasę, a inni dzielą ją na mniejsze odcinki. Po Szlaku Piastowskim można podróżować rowerem, do wszystkich obiektów dotrzemy samochodem, a do wielu również pociągiem (na odcinku Wągrowiec – Poznań – Gniezno – Trzemeszno – Mogilno). W przypadku wybrania pociągu polecamy skorzystać z usług naszego regionalnego przewoźnika jakim są Koleje Wielkopolskie. Popularne jest też zwiedzanie w ramach wycieczek autokarowych.

Atrakcje

Co zatem można zobaczyć na szlaku? Zacznijmy od Gniezna, gdzie krzyżują się obie trasy. Już z daleka widoczna jest tysiącletnia katedra pw. Wniebowzięcia NMP, miejsce koronacji pięciu królów Polski, a także spoczynku św. Wojciecha, pierwszego świętego związanego z naszym krajem i jego patrona. Nie można przegapić słynnych Drzwi Gnieźnieńskich, które są unikatowym zabytkiem sztuki romańskiej. Nie mniejsze wrażenie zrobi na pewno pobliski kościół Franciszkanów z relikwiarzem bł. Jolenty, babki Kazimierza Wielkiego. Idealnym zakończeniem i podsumowaniem zwiedzania będzie wizyta w Muzeum Początków Państwa Polskiego, z jego multimedialną ekspozycją.

Ruiny wczesnośredniowiecznego palatium na Ostrowie Lednickim. Kamienne fundamenty nakryte ochronnym dachem.

Ruiny palatium na Ostrowie Lednickim (fot. Tadeusz Lipień)

Na wschód od Gniezna, w miejscowości Dziekanowice leży Ostrów Lednicki, nazywany często „Wyspą Władców”. W czasach pierwszych Piastów mieścił się na niej jeden z ich najpotężniejszych grodów. Dziś pozostały po nim imponujące ruiny, nad którymi pieczę sprawuje Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Niegdyś na wyspę prowadziły potężne mosty z dębowych bali, obecnie turystów wozi prom. Ostrów Lednicki jest też domniemanym miejscem spotkania króla Bolesława Chrobrego z cesarzem Ottonem III. Do muzeum należą również dwa inne grody z tej epoki: Gród w Gieczu (pow. średzki) oraz Grzybowie (pow. wrzesiński), które w czasach pierwszych Piastów należały do najpotężniejszych na ziemiach polskich.

Kierując się dalej na wschód, dotrzemy do Poznania. Stolica Wielkopolski oferuje sporo atrakcji, ale na początek warto zwiedzić  katedrę świętych Piotra i Pawła. Była siedzibą pierwszego polskiego biskupa, a później stała się nekropolią piastowskich władców. W jej pobliżu wznosi się gotycki kościół NMP, który pobudowano w miejscu kamiennego palatium Mieszka oraz pierwszej na ziemiach polskich chrześcijańskiej kaplicy. Jeśli mamy więcej czasu, zacznijmy zwiedzanie od wizyty w ultranowoczesnym gmachu Bramy Poznania, gdzie multimedialna i interaktywna ekspozycja przybliży dziesięć wieków dziejów tego miejsca. Do obiektów Szlaku Piastowskiego należą również ufundowany przez Mieszka Starego kościół Św. Jana za Murami oraz niedawno zrekonstruowany Zamek Królewski.

Na południe od Poznania leży Lubiń (pow. kościański), w którym wznoszą się romańsko-gotycka bazylika i benedyktyński klasztor. Z tym ostatnim wg podań miał być związany sam Gall Anonim. Z kolei jadąc około 50 km na północ od stolicy Wielkopolski dotrzemy do Wągrowca, w którym znajduje się słynny pocysterski zespół klasztorny, a w pobliskim Tarnowie Pałuckim stoi najstarszy drewniany kościół w Polsce.

Również wschodnia część Wielkopolski jest bogata w piastowskie atrakcje. W Koninie stoi słup milowy z 1151 r. – najstarszy znak drogowy w tej części Europy. Natomiast Kalisz – według podań gród o starożytnych korzeniach – zaprasza na Zawodzie, gdzie wznosi się rekonstrukcja średniowiecznego grodu, miejsce licznych imprez.

Romański słup milowy w Koninie (fot. Dariusz Bednarek)

Romański słup milowy w Koninie (fot. Dariusz Bednarek)

Jeśli zdecydujemy się na wyprawę na wschód od Gniezna, koniecznie trzeba zatrzymać się w Trzemesznie i zobaczyć tamtejszą bazylikę. Dalej Szlak Piastowski biegnie dalej już na terenie woj. kujawsko-pomorskiego, gdzie znajduje się Mogilno, a w nim malowniczo położony klasztor Benedyktynów, którego historia sięga 1050 r. Na tej trasie tej leży również słynna Kruszwica z owianą legendą o złym królu Popielu tzw. Mysią Wieżą, a w rzeczywistości pozostałościami zamku Kazimierza Wielkiego. A to tylko kilka z kilkudziesięciu obiektów na szlaku!

Wydarzenia

Trzeba pamiętać, że Szlak Piastowski to nie tylko niemi świadkowie dawnych czasów. To także kilkanaście corocznych imprez, które w niesamowity sposób ożywiają historię. Na dobry początek zaprasza Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie, gdzie można poznać zarówno życie w dawnym grodzie, jak i średniowiecznym klasztorze. Pod koniec lipca warto odwiedzić Gniezno, gdzie u stóp katedry organizowana jest Koronacja Królewska. Z kolei w sierpniu kilkuset rekonstruktorów zjeżdża się do Grzybowa k. Wrześni na Grzybowski Turniej Wojów, gdzie poza rozległym obozowiskiem w którym można podejrzeć średniowieczne rzemiosło, regularnie odbywają się pokazy walk, zakończone wielką bitwą finałową. W mistyczny świat pogańskich wierzeń wprowadzą zaś imprezy w grodzie w Gieczu, szczególnie listopadowe Dziady, w czasie których można podpatrzeć przedchrześcijańskie obrzędy pogrzebowe oraz  przenieść się do świata mitów i legend naszych słowiańskich przodków.

Grzybowski Turniej Wojów. Rekonstrukcja bitwy wojowników z 10 i 11 wieku.

Grzybowski Turniej Wojów (fot. Jacek Cieślewicz)

Od maja do listopada (grupy przez cały rok) można odwiedzić Gród Pobiedziska, gdzie pod czujnym okiem komesa grodu prezentowane są średniowieczne machiny oblężnicze (w tym strzelające katapulty), dawne uzbrojenie i inne aspekty życia w epoce Piastów. Na odważnych czeka możliwość samodzielnego wystrzelenia z trebusza czy potężnej kuszy wałowej. Warto również śledzić kalendarz wydarzeń tematycznych organizowane w grodzie. Rewelacyjnym przywitaniem wiosny na Szlaku Piastowskim może być chociażby Jare Święto, oczywiście również z udziałem licznych rekonstruktorów. Gród Pobiedziska ma w swojej ofercie również imprezy skrojone pod grupy szkolne.

Szlak Piastowski - Kusza wałowa w Grodzie Pobiedziska. Chłopiec strzela z kuszy podczas zwiedzania grodu.

Kusza wałowa w Grodzie Pobiedziska (fot. Bartosz Styszyński)

Zwiedzanie Szlaku Piastowskiego polecamy w okresie od wiosny do późnej jesieni. Nie tylko ze względu na pogodę, ale też na fakt, że zimą wiele obiektów przechodzi niezbędne prace konserwatorskie. Warto zaopatrzyć się również w Kartę Piasta, dzięki której można uzyskać wiele atrakcyjnych zniżek. Sporym ułatwieniem w podróży może być również dedykowana aplikacja na urządzenia mobilne do pobrania ze strony www.szlakpiastowski.pl. Zatem do zobaczenia na szlaku!

Więcej informacji znajdziecie również na stronie Szlaku Piastowskiego:  www.szlakpiastowski.pl

tekst: Jacek Cieślewicz, Wielkopolska Organizacja Turystyczna
foto: Karol Budziński, Dariusz Bednarek, Tadeusz Lipień, Jacek Cieślewicz, Bartosz Styszyński

Newsletter

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl
 

Strona korzysta z plików coookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close