Widzieliście kiedyś jak gra się na koźle? Jeśli nie to koniecznie musicie przyjechać do Zbąszynia. Nawet jeśli akurat żadnego koźlarza nie będzie w pobliżu (a kilku znawców tego instrumentu tu mieszka) to na pewno spędzicie miło czas nad czystym jeziorem i spacerując wśród ruin dawnej fortecy. Położony w zachodniej Wielkopolsce Zbąszyń oferuje możliwość odpoczynku i aktywnego spędzenia czasu w otoczeniu malowniczych krajobrazów lasów i jezior oraz poznania unikatowych wielkopolskich tradycji.
W rytmie kozła
Zbąszyń należy do Regionu Kozła, który swoją nazwę zawdzięcza instrumentowi ludowemu zachodniej Wielkopolski. Tradycję upamiętnia pomnik koźlarza na zbąszyńskim rynku oraz Muzeum Ziemi Zbąszyńskiej i Regionu Kozła, w którym można zapoznać się z dwoma wystawami stałymi: historyczno-archeologiczną oraz etnograficzną, prezentującą instrumenty muzyczne, w tym wspomniane kozły – ludowe, dęte instrumenty muzyczne. Zbąszyńska szkoła muzyczna jako jedyna w Polsce prowadzi naukę gry na instrumentach ludowych. Znajduje się tu również jedyna w kraju Filharmonia Folkloru Polskiego. Ważną imprezą kulturalną regionu są Biesiady Koźlarskie.
Miasto nad jeziorem
Zbąszyń reklamuje się hasłem „miasto nad jeziorem” i jest to, w gruncie rzeczy, bardzo trafiony slogan. Rozległe Jezioro Zbąszyńskie, które oferuje możliwość uprawiania sportów wodnych, a także wędkarstwa. Odpocząć można w ośrodku wypoczynkowym z plażą, kąpieliskiem, wypożyczalnią sprzętu wodnego oraz campingiem lub w jednym z okolicznych hoteli. Jezioro jest idealnym miejscem dla kajakarzy, przebiega przez nie szlak kajakowy rzeki Obry. Rowerzyści i biegacze z chęcią skorzystają z trasy wokół jeziora.
Po Jeziorze Zbąszyńskim w sezonie letnim kursuje tramwaj wodny, wypływający z niewielkiej przystani przy campingu. Nie ma jednak problemu, aby samodzielnie wypożyczyć sprzęt pływający – łodzie, kajaki, rowery wodne, czy SUPy. Jeśli wolicie większe jednostki, to w północnej części jeziora działa klub żeglarski.
Pałac czy forteca?
Do najciekawszych zabytków Zbąszynia należy zabytkowy park pałacowy z basztą i częściowo zachowaną fosą, które są pozostałościami renesansowej twierdzy typu pallazzo in fortezza (pałacu otoczonego umocnieniami obronnymi). Obecnie w baszcie znajduje się galeria sztuki, a teren parku otacza dawna fosa. Spacerując po parku warto zwrócić uwagę na rosnące w nim drzewa.
Z zamku do centrum miasta prowadzi ulica Senatorska, biegnąc częściowo również wzdłuż dawnej fosy. Historyczne centrum Zbąszynia wciśnięte jest między dawny zamek a zakole Obry. Do dzisiaj czytelny jest kolisty kształt zbąszyńskiej starówki. Tam znajduje się późnobarokowy kościół z oryginalnym wyposażeniem, a także leżące przy rynku wspomniane muzeum.