Nadwarciański Park Krajobrazowy

Podobno nie ma lepszego miejsca w Wielkopolsce na obserwację ptaków. Jak wskazuje nazwa, park ten obejmuje przede wszystkim szeroką, zalewowa dolinę rzeki Warty, która wiosną i latem przyciąga tysiące ptaków. To jeden z najpopularniejszych odcinków szlaku wodnego Wielkiej Pętli Wielkopolski, ale równie dobrze można zwiedzać park na rowerze lub pieszo. W przeszłości podmokła dolina przyciągała nie tylko ptaki, ale i szukających odosobnienia mnichów cysterskich, którzy w Lądzie zbudowali wspaniałe opactwo.

Ptasia republika

Niegdyś dolinę Warty porastały lasy łęgowe. Dzisiejszy krajobraz to efekt tradycyjnego, użytkowania doliny, uzależnionego od zmiennego rytmu rzeki z regularnymi wezbraniami, tworzącymi okresowe rozlewiska. Pomiędzy łąkami i szuwarami występują liczne starorzecza. Osad ludzkich nie ma zbyt wiele, a te które są zlokalizowane albo na wysokich brzegach, albo wyniesionych pagórkach.

Symbolem Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego jest czajka. Podmokłe łąki to idealne miejsce do życia dla krwawodzioba, kszyka i rycyka oraz wielu gatunków kaczek. Natomiast bociana białego można tu oglądać niemal w każdej miejscowości.

panorama Pyzdr
Pyzdry (fot. Karol Budziński)

Cystersi z Lądu

Wyjątkowe miejsce zagubione nieco pośród nadwarciańskich rozlewisk – opactwo w Lądzie nad Wartą. To właśnie takich lokalizacji poszukiwali cystersi, pragnący w pełni poświęcić się swojej zasadzie: ora et labora – módl się i pracuj.

Jego historia sięga XII wieku, kiedy książę Mieszko III Stary ufundował klasztor i bogato go uposażył. W latach 1720-30 bracia zakonni zlecili gruntowną przebudowę słynnemu architektowi Pompeo Ferrrariemu. Monumentalna kopuła, przykrywająca klasztorny kościół w Lądzie to głównie jego dzieło. Z dawniejszych epok pochodzi najcenniejszy zabytek klasztoru – oratorium św. Jakuba Apostoła. Zachowana polichromia sięga 1370 roku!

łęgi nad brzegiem Warty
Nadwarciański Park Krajobrazowy (fot. B. Kończak)

Kajakiem po Warcie

Niezależnie od pory roku najlepiej zwiedzać z perspektywy kajaka. Profesjonalnie przygotowane przystanie znajdują się w Lądzie i w Pyzdrach, ale kajaki można też wodować w Ciążeniu i w okolicach Białobrzegu. Na całym tym odcinku Warta płynie dość leniwie, trzeba jedynie uważać na piaszczyste łachy w nurcie oraz na prom linowy w Ciążeniu. W okolicy działa mnóstwo firm organizujących spływy. Co więcej, w Pyzdrach można wynająć katamaran, który zabierze was na wycieczkę po rzece.

Pyzdry

Urokliwe małe miasteczko, które rozłożyło się na wysokim brzegu Warty. Pyzdry to wielka historia w małym mieście. Swego czasu było jednym z najważniejszych w Wielkopolsce. Zapisało się też na kartach historii, kiedy podczas oblężenia tutejszego zamku po raz pierwszy na ziemiach polskich użyto broni palnej. Tę i inne historie obrazuje największy mural w Wielkopolsce, a więcej opowieści odkryjecie w tutejszym muzeum. Należy do niego również jeden z niewielu zachowanych wiatraków w stylu holenderskim.